Gabay sa Gramatika ng Hapon para sa mga Baguhan
⚠️ Mahalagang Paunawa
Bago kumonsulta sa gabay na ito, dapat kang matuto ng hiragana bilang minimum. Ang gabay na ito ay hindi gumagamit ng romaji (romanized Japanese). Kung hindi ka pa marunong magbasa ng hiragana, mangyaring pag-aralan muna ang mga kana gamit ang aming Pagsusulit sa Kana sa seksyon ng Batayan.
Bagaman hindi ito mahigpit na kinakailangan, inirerekomenda rin ang pag-aaral ng katakana, dahil lumalabas ito sa maraming halimbawang pangungusap.
Talaan ng mga Nilalaman
1. Batayang Istruktura ng Pangungusap
Ang istruktura ng pangungusap sa Hapon ay sumusunod sa isang pattern na <strong>Simuno-Layon-Pandiwa (SOV)</strong>, hindi tulad ng Ingles na gumagamit ng Simuno-Pandiwa-Layon (SVO).
Mga pangunahing punto:
- Ang pandiwa ay laging nasa dulo ng pangungusap
- Ang mga partikulo ay nagmamarka ng gramatikal na tungkulin ng mga salita
- Mas nababago ang ayos ng mga salita kaysa sa Ingles, ngunit SOV ang pamantayan
2. Mahahalagang Partikulo
Ang mga partikulo ay maliliit na salita na nagpapahiwatig ng gramatikal na ugnayan sa pagitan ng mga salita sa isang pangungusap. Narito ang mga pinakamahalaga para sa mga baguhan:
は (wa) - Pananda ng Paksa
を (wo/o) - Pananda ng Layon
が (ga) - Pananda ng Simuno
に (ni) - Direksyon/Oras/Lokasyon
で (de) - Lokasyon ng Aksyon/Paraan
の (no) - Pag-aari/Koneksyon
3. Ang Copula (です/だ)
Ang copula ay katulad ng pandiwang 'ay' sa Tagalog. Sa Hapon, ginagamit namin ang です (desu) sa pormal na pananalita at だ (da) sa kaswal na pananalita.
Aspektong Pangkasalukuyan
| Porma | Hapon | Halimbawa | Salin |
|---|---|---|---|
| Pormal na Panang-ayon | です | がくせいです | ay isang estudyante |
| Pormal na Pananggi | ではありません | がくせいではありません | ay hindi isang estudyante |
| Kaswal na Panang-ayon | だ | がくせいだ | ay isang estudyante |
| Kaswal na Pananggi | じゃない | がくせいじゃない | ay hindi isang estudyante |
Aspektong Naganap
| Porma | Hapon | Halimbawa | Salin |
|---|---|---|---|
| Pormal na Panang-ayon | でした | がくせいでした | ay naging isang estudyante |
| Pormal na Pananggi | ではありませんでした | がくせいではありませんでした | ay hindi naging isang estudyante |
| Kaswal na Panang-ayon | だった | がくせいだった | ay naging isang estudyante |
| Kaswal na Pananggi | じゃなかった | がくせいじゃなかった | ay hindi naging isang estudyante |
4. Mga Pang-uri na い
Ang mga pang-uri na い ay mga pang-uri na nagtatapos sa い. Nagbabago ang anyo nito sa pamamagitan ng pagpapalit ng kanilang hulihan.
Batayang Porma
Pagbabanghay
| Porma | Tuntunin | Halimbawa (たかい - mahal) | Salin |
|---|---|---|---|
| Kasalukuyang Panang-ayon | 〜い | たかい | ay mahal |
| Kasalukuyang Pananggi | 〜くない | たかくない | ay hindi mahal |
| Naganap na Panang-ayon | 〜かった | たかかった | ay naging mahal |
| Naganap na Pananggi | 〜くなかった | たかくなかった | ay hindi naging mahal |
5. Mga Pang-uri na な
Ang mga pang-uri na な ay nangangailangan ng な kapag direktang naglalarawan ng mga pangngalan. Ginagamit nila ang copula para sa pagbabanghay.
Batayang Paggamit
Pagbabanghay (gamit ang copula)
| Porma | Halimbawa (げんき - malusog/masigla) | Salin |
|---|---|---|
| Kasalukuyang Panang-ayon | げんきです | ay malusog |
| Kasalukuyang Pananggi | げんきではありません | ay hindi malusog |
| Naganap na Panang-ayon | げんきでした | ay naging malusog |
| Naganap na Pananggi | げんきではありませんでした | ay hindi naging malusog |
6. Mga Batayan sa Pandiwa
Ang mga pandiwang Hapon ay nahahati sa tatlong grupo:
Grupo 1: mga pandiwang う (mga pandiwang Godan)
Mga pandiwang nagtatapos sa う、く、ぐ、す、つ、ぬ、ぶ、む、る (na may ilang eksepsyon)
- かう (bumili)
- かく (sumulat)
- のむ (uminom)
- はなす (magsalita)
Grupo 2: mga pandiwang る (mga pandiwang Ichidan)
Mga pandiwang nagtatapos sa る kung saan ang tunog bago ang る ay mula sa hanay na い o え
- たべる (kumain)
- みる (makita)
- おきる (gumising)
Grupo 3: Mga pandiwang di-regular
Dalawang pandiwa lamang:
- する (gawin)
- くる (dumating)
7. Ang Pormang ます
Ang pormang ます ay ang magalang na pangkasalukuyan/panghinaharap na anyo ng mga pandiwa.
Mga Tuntunin sa Pagbuo
| Grupo | Tuntunin | Pormang Pandiksyonaryo → Pormang ます |
|---|---|---|
| Grupo 1 (mga pandiwang う) | Palitan ang huling tunog sa hanay na い + ます |
かう → かいます かく → かきます のむ → のみます |
| Grupo 2 (mga pandiwang る) | Alisin ang る + ます |
たべる → たべます みる → みます |
| Grupo 3 (Di-regular) | Kabisaduhin |
する → します くる → きます |
8. Aspektong Naganap
Upang mabuo ang aspektong naganap, binabago natin ang pormang ます o ang plain form.
Magalang na Aspektong Naganap
Palitan ang ます sa ました
Plain na Aspektong Naganap
| Grupo | Tuntunin | Halimbawa |
|---|---|---|
| Grupo 1 | Iba't ibang pagbabago batay sa hulihan |
かう → かった かく → かいた のむ → のんだ |
| Grupo 2 | る → た |
たべる → たべた みる → みた |
| Grupo 3 | Kabisaduhin |
する → した くる → きた |
9. Mga Pormang Negatibo
Ang Hapon ay may parehong magalang at plain na mga pormang negatibo.
Pormal na Pananggi
Palitan ang ます sa ません (pangkasalukuyan) o ませんでした (naganap)
Plain na Negatibo
| Grupo | Tuntunin | Halimbawa |
|---|---|---|
| Grupo 1 | Palitan ang huling う sa あ + ない |
かう → かわない かく → かかない のむ → のまない |
| Grupo 2 | る → ない |
たべる → たべない みる → みない |
| Grupo 3 | Kabisaduhin |
する → しない くる → こない |
Para sa naganap na negatibo, palitan ang ない sa なかった:
10. Ang Pormang て
Ang pormang て ay isa sa mga pinaka-versatile na porma sa Hapon. Ginagamit ito para sa pag-uugnay ng mga pangungusap, paggawa ng mga kahilingan, at pagbuo ng mga progresibong aspekto.
Mga Tuntunin sa Pagbuo
| Hulihan ng Grupo 1 | Pormang て | Halimbawa |
|---|---|---|
| う, つ, る | って | かう → かって |
| く | いて | かく → かいて |
| ぐ | いで | およぐ → およいで |
| す | して | はなす → はなして |
| ぬ, ぶ, む | んで | のむ → のんで |
Grupo 2: Alisin ang る at idagdag ang て
Grupo 3:
- する → して
- くる → きて
Mga Karaniwang Gamit
1. Paggawa ng mga Kahilingan (てください)
2. Pag-uugnay ng mga Aksyon
3. Paghingi ng Pahintulot (てもいい)
11. Ang Konstruksyon na ている
Ang pormang ている ay napakahalaga at may maraming gamit. Nabubuo ito sa pamamagitan ng pagdaragdag ng いる (umiral/maging) sa pormang て.
Pagbuo
pormang て + いる/います
Mga Pangunahing Gamit
1. Progresibo/Patuloy na Aksyon
Inilalarawan ang isang aksyon na kasalukuyang ginagawa (tulad ng -ing sa Ingles)
2. Resultang Kalagayan
Inilalarawan ang isang kalagayan na resulta ng isang natapos na aksyon
3. Kaugaliang Aksyon
Inilalarawan ang mga paulit-ulit o kaugaliang aksyon
Mahahalagang Pandiwa ng Pagbabago ng Kalagayan
Ang ilang mga pandiwa na may ている ay naglalarawan ng mga kalagayan sa halip na mga patuloy na aksyon:
- しっている (alamin) - hindi "inaalam"
- もっている (magkaroon) - hindi "nagkakaroon"
- すんでいる (manirahan) - hindi "naninirahan"
- けっこんしている (maging kasal) - hindi "ikinakasal"
Mga Pormang Negatibo at Naganap
| Porma | Halimbawa | Salin |
|---|---|---|
| Negatibo | よんでいません | ay hindi nagbabasa |
| Naganap | よんでいました | ay nagbabasa |
| Naganap na Pananggi | よんでいませんでした | ay hindi nagbabasa |
12. Mga Pandiwang Di-regular
Ang dalawang di-regular na pandiwa na する at くる ay napakakaraniwan at dapat kabisaduhin.
する (gawin)
| Porma | Pagbabanghay | Halimbawang Paggamit |
|---|---|---|
| Diksyonaryo | する | べんきょうする (mag-aral) |
| pormang ます | します | べんきょうします |
| Negatibo | しない | べんきょうしない |
| Naganap | した | べんきょうした |
| pormang て | して | べんきょうして |
| ている | している | べんきょうしている |
Maraming pangngalan ang maaaring maging pandiwa sa pamamagitan ng pagdaragdag ng する:
- べんきょう (pag-aaral) → べんきょうする (mag-aral)
- りょうり (pagluluto) → りょうりする (magluto)
- でんわ (telepono) → でんわする (tumawag)
くる (dumating)
| Porma | Pagbabanghay |
|---|---|
| Diksyonaryo | くる |
| pormang ます | きます |
| Negatibo | こない |
| Naganap | きた |
| pormang て | きて |
| ている | きている |
• べんきょう (pag-aaral) + する = べんきょうする (mag-aral)
• りょうり (pagluluto) + する = りょうりする (magluto)
• そうじ (paglilinis) + する = そうじする (maglinis)
Konklusyon
Binabati kita! Natakpan mo na ngayon ang mahahalagang punto ng gramatika na kailangan upang simulan ang pag-unawa at pagbuo ng mga pangunahing pangungusap sa Hapon. Ang mga konseptong ito ang bumubuo ng pundasyon para sa mas advanced na gramatika.
Mga Susunod na Hakbang:
- Magsanay sa mga pattern na ito gamit ang bokabularyo mula sa aming mga pagsusulit
- Subukang bumuo ng iyong sariling mga pangungusap gamit ang mga puntong ito ng gramatika
- Makinig sa katutubong Hapon upang marinig ang mga pattern na ito sa konteksto
- Magpatuloy sa aming mga pagsusulit sa antas ng Batayan upang mapalakas ang mga konseptong ito
Tandaan: Ang gramatika ay pinakamahusay na natututunan sa pamamagitan ng pagsasanay at pagkakalantad. Huwag mag-alala sa pagsasaulo ng bawat tuntunin nang perpekto – mag-focus sa pag-unawa sa mga pattern at paggamit nito sa konteksto.